NL

Choose your language

VRAGEN? BEL ONS OP 014 34 79 40
    Activistisch recht
    2018/12/05 Hugo Lamon

    LAMON op woensdag

    Mr. Hugo LAMON is advocaat aan de balie Limburg en bestuurder en woordvoerder van de Orde van Vlaamse Balies.
    Iedere woensdag maakt hij op Jubel een persoonlijke beschouwing over justitie.

    Wie wekelijks een blog schrijft, wil daarmee inspelen op de actualiteit. Maar in politiek woelige tijden dreigt het stuk al verouderd te zijn alvorens het geschreven is. Nog nooit was het internationaal recht, en doorwerking ervan in de nationale rechtsorde, zo prominent aanwezig in het maatschappelijk debat.

    De politieke onzekerheid zet allerhande andere politieke werven plots op de helling. Zo had de minister van justitie de advocatenordes gevraagd om hem te melden over welke thema’s ze een wetgevende tussenkomst willen. Eerder al had de minister aan twee advocaten gevraagd een rapport te schrijven over de modernisering van de advocatuur. Diezelfde experten hadden een voorontwerp van wet klaargemaakt en de minister van justitie zou die voorstellen opnemen in een ontwerp van advocatenwet, maar engageerde zich om niets op te nemen wat niet de goedkeuring zou hebben van de OVB en de OBFG. Vragen die op tafel liggen zijn o.m.: wil de advocatuur een wettelijke verankering van het beroepsgeheim? Kunnen advocatenvennootschappen opgenomen worden op het tableau? Komt er een (al dan niet extern) toezicht op het tuchtbeleid van de stafhouder? Kan een advocaat binnenkort makkelijker andere professionele activiteiten ontwikkelen zonder in conflict te komen met de bij wet opgelegde onverenigbaarheden? Kan de wet een bijzondere bewijswaarde toekennen aan een door een advocaat opgestelde akte? Allemaal uitdagende vragen in het licht van de modernisering van het beroep. Er was tussen de OVB en de OBFG niet altijd eensgezindheid, maar intussen doet het er misschien allemaal niet meer toe. Op het ogenblik dat deze tekst wordt geschreven is de regering nog niet gevallen en ziet het er in ieder geval naar uit dat de advocatenwet in de volgende maanden geen politieke prioriteit (meer) zal zijn.

    De afgelopen dagen was alle aandacht gericht op de vraag of ons land zou instemmen met het “Global compact for migration” en of onze eerste minister naar Marrakech zou afreizen om dat VN-migratiepact te ondertekenen.  Het is al enige tijd geleden dat er een politieke crisis ontstond over een louter juridische vraag of een internationale tekst juridische gevolgen heeft. Het parlement hoorde daarover zes personen die door de verschillende politieke partijen als experten werden aangewezen. En zoals wel meer voorkomt bij juristen, waren die het onderling niet altijd eens met elkaar. Het regende juridische argumenten, maar werd er ook naar geluisterd?

    Ook de advocatenordes hadden een verschillende houding. De voorzitter van de OBFG liet weten dat de Franstalige advocaten achter de VN-tekst staat. “(L’OBFG) salue ce texte, respectueux de la dignité des migrants, qui appréhende avec justesse la migration comme une matière qui doit être gérée et non combattue”. Sommige Vlaamse politici hadden het te druk met andere zaken om de OBFG te verwijten te spreken als een links-activistische NGO, voor zover dit al het geval zou zijn. De OVB nam geen publiek standpunt in, geheel in de lijn van de constante houding om zich niet te mengen in partijpolitieke discussies. Wie de ambitie heeft alle advocaten te willen verenigen, moet ook rekening houden met de diversiteit van de opinies binnen de balie. Dat debat is niet altijd evident en kan ook niet altijd neutraal worden gevoerd, want juridische posities hebben in zichzelf altijd de kiem van enig politiek activisme.

    Overigens opende, allicht niet toevallig, de Standaard maandag met volgende opvallende kop: “Europees Hof voor de Mensenrechten minder activistisch”. De krant verwees naar wetenschappelijk onderzoek over de rechtspraak van het Europees Mensenrechtenhof, dat tot het besluit komt dat het Hof zich steeds terughoudender opstelt, vooral tegenover landen met een lange democratische traditie. Recht is dus politiek niet neutraal, ook niet bij de beoordeling van de fundamentele mensenrechten.

    Advocaten hebben een bijzondere rol in dat debat. Als advocaten reiken ze voor de rechter de juridische argumenten aan met de betrachting om de rechter te overtuigen en hem soms tot juridisch activisme aan te zetten. Advocaten nemen, als geëngageerde burgers, daarnaast ook deel aan het maatschappelijk debat en gebruiken daarbij hun arsenaal aan juridische kennis om het debat in een bepaalde richting te sturen, ook als dit soms bijdraagt tot een regeringscrisis.

    De rol van de advocatenordes is daarbij bijzonder. Ze komen op voor de collectieve belangen van de advocatuur én van de rechtzoekenden (en dus ook voor het algemeen belang). Dat vergt soms enig juridisch activisme, maar altijd met mate.

    Hugo LAMON

    Mr. Hugo LAMON is advocaat aan de balie Limburg en bestuurder en woordvoerder van de Orde van Vlaamse BaliesIedere woensdag maakt hij op Jubel een persoonlijke beschouwing over justitie.